Tanaman durian merupakan antara tanaman buah-buahan yang mempunyai nilai ekonomi tinggi di Malaysia. Namun begitu, pengeluaran durian boleh terjejas akibat serangan penyakit, antaranya penyakit bengkak cerana atau kanker batang.
Penyakit ini perlu diberi perhatian kerana serangan pada bahagian batang boleh menyebabkan kerosakan pada tisu tanaman dan seterusnya menjejaskan pertumbuhan serta produktiviti pokok durian.
🌳 Apakah Penyakit Bengkak Cerana?
Penyakit bengkak cerana atau kanker batang durian merupakan penyakit yang boleh menyerang pokok durian dan dikaitkan dengan patogen daripada kumpulan Phytophthora, termasuk Phytophthora palmivora.
Selain menyerang bahagian batang, patogen ini juga boleh menyebabkan masalah pada akar dan buah sekiranya keadaan persekitaran sesuai untuk perkembangan penyakit.
🔍 Tanda-Tanda Serangan
Antara tanda awal yang perlu diperhatikan oleh pengusaha durian ialah:
- Terdapat tompok atau kawasan berwarna gelap/hitam pada batang pokok.
- Keluar cecair atau lelehan berwarna perang kemerahan daripada bahagian batang yang dijangkiti.
- Kulit batang mengalami kerosakan dan boleh menjadi reput.
- Serangan yang serius boleh menyebabkan bahagian batang dan tisu pokok semakin rosak serta menjejaskan pertumbuhan pokok.
- Dalam keadaan tertentu, jangkitan Phytophthora turut boleh menyebabkan reput akar dan reput buah.
Pemeriksaan pokok secara berkala amat penting bagi membolehkan tanda-tanda serangan dikenal pasti pada peringkat awal.
💧 Faktor Yang Menggalakkan Penyakit
Keadaan kebun yang mempunyai saliran kurang baik dan takungan air boleh mewujudkan persekitaran yang sesuai untuk perkembangan penyakit berkaitan Phytophthora.
Oleh itu, pengurusan air dan saliran merupakan antara langkah penting dalam usaha mengurangkan risiko serangan penyakit.
🛠️ Langkah Kawalan
Beberapa langkah boleh dilaksanakan bagi mengurus dan mengawal penyakit ini:
1. Pastikan saliran baik
Elakkan kawasan tanaman daripada mengalami takungan air. Parit dan sistem saliran hendaklah diselenggara dengan baik.
2. Kikis dan bersihkan bahagian berpenyakit
Bahagian kulit atau tisu batang yang telah dijangkiti boleh dikikis dengan berhati-hati sehingga mencapai tisu yang masih sihat. Peralatan yang digunakan hendaklah dibersihkan bagi mengurangkan risiko penyebaran penyakit.
3. Gunakan racun kulat yang disyorkan
Rawatan menggunakan racun kulat yang sesuai, termasuk bahan aktif seperti metalaksil atau fosetil-aluminium, boleh dipertimbangkan mengikut syor dan label produk yang berdaftar. Penggunaan racun hendaklah mematuhi kadar, kaedah dan langkah keselamatan yang ditetapkan.
4. Gunakan bahan tanaman yang sihat
Anak benih hendaklah diperoleh daripada sumber yang dipercayai serta bebas daripada tanda-tanda penyakit. Pemilihan bahan tanaman yang sihat merupakan langkah penting bagi mengurangkan risiko penyakit dibawa masuk ke kawasan tanaman.
🌱 Kepentingan Pengesanan Awal
Pengurusan penyakit yang berkesan bermula dengan pengesanan awal. Pengusaha disarankan supaya memeriksa keadaan batang, pangkal pokok, akar dan buah secara berkala, terutama selepas tempoh hujan atau apabila kawasan kebun mempunyai masalah saliran.
Sekiranya terdapat tanda-tanda luar biasa seperti tompok hitam, kulit batang merekah atau lelehan cecair berwarna perang kemerahan, tindakan pemeriksaan dan kawalan perlu dilakukan dengan segera.
🍃 Kesimpulan
Penyakit bengkak cerana atau kanker batang merupakan salah satu masalah yang boleh menjejaskan kesihatan pokok durian. Pengurusan saliran yang baik, pemeriksaan tanaman secara berkala, penggunaan anak benih yang sihat serta kawalan penyakit pada peringkat awal merupakan antara langkah penting bagi memastikan tanaman durian terus subur dan produktif.
